Sleutelbrief. De brief aan de Romeinen voor jongeren uitgelegd

Opnieuw verscheen er een boek van godsdienstdocent Jeroen Kriekaard. Ditmaal een boek die de brief aan de Romeinen toegankelijk wil maken voor jongeren.

In de inleiding formuleert de auteur zijn doel: de brief aan de gemeente van Rome vers voor vers uitleggen. Hoewel dit – begrijpelijkerwijs – niet volledig is gelukt, weet Kriekaard wel op heldere wijze de argumentatielijn en opbouw van de brief uiteen te zetten. Wie lesgeeft aan jongeren en bekend is met de inhoud van de Romeinenbrief, weet dat dit geen eenvoudige opgave is.

Een belangrijk pluspunt van het boek is de overzichtelijke hoofdstukindeling en het gebruik van duidelijke pictogrammen. Hierdoor fungeert het boek als een soort ‘leeswijzer’ die de lezer stap voor stap door de Romeinenbrief leidt.

Elk hoofdstuk begint met een gedeelte uit de Romeinenbrief, gevolgd door een uitleg van moeilijke woorden uit de betreffende perikoop. Daarna wordt de inhoud van de Bijbeltekst toegelicht, waarna het hoofdstuk afsluit met reproductievragen en hogere-orde-denkvragen die helpen bij de verwerking van de stof. Over het algemeen zijn de vragen duidelijk geformuleerd, al zullen sommige vragen aan de moeilijke kant voor jongeren.

Kriekaards schrijfstijl is toegankelijk en persoonlijk. Hij neemt de lezer als het ware bij de hand en gaat met hem in gesprek. Een grote meerwaarde is dat hij regelmatig verwijst naar de belijdenisgeschriften, reformatoren, puriteinen en predikanten als C.H. Spurgeon. Zo maken jongeren op een laagdrempelige manier kennis met de rijkdom van Bijbelgetrouwe theologie.

Mocht er een nieuwe druk verschijnen, dan zou een bibliografie met geraadpleegde bronnen en aanvullende literatuurtips een waardevolle toevoeging zijn. Daarnaast zou het raadzaam zijn om de kerkhistorische personen, die op de achterkant van het boek worden genoemd, in chronologische volgorde te plaatsen en zijn er wat kleine taalfoutjes die eruit gefilterd kunnen worden.

De Romeinenbrief is een diepe goudmijn, waarvan dit boekje slechts een glimp kan laten zien. Maar datgene wat getoond wordt is al zo rijk, dat we graag zien dat veel jongeren (en ouderen) dit boekje ter hand zullen nemen. Een goudkorrel uit dit boek: ‘De Heere Jezus heeft zo ontzettend veel verdiend. Als Hij jou een nieuw hart geeft, ben je Zijn kind. Door Zijn dood zijn Zijn bezittingen voor jou. Weet je wat Zijn bezittingen zijn? Vrede met God, vergeving van al je zonden, het eeuwige leven, een verheerlijkt lichaam en nog veel meer. Wat ben je rijk als je van Hem bent, hè?’

We moedigen de auteur van harte aan om met dit format verder te gaan en meer ‘leeswijzers’ voor jongeren (en ouderen) te ontwikkelen.

Hoewel de doelgroep niet expliciet wordt genoemd, is het boek zeker geschikt voor jongeren vanaf 15 jaar.

Jeroen Kriekaard, Sleutelbrief. De brief aan de Romeinen voor jongeren uitgelegd, Uitg. De Banier; 224 blz., €19,95

Statenvertaling Bijbel met schrijfruimte

Wie op zoek is naar een Bijbel met schrijfruimte kan sinds dit jaar ook terecht voor een editie met de Statenvertaling, uitgegeven door de Gereformeerde Bijbelstichting uit Leerdam.

In de aanloop naar de oplevering van de Statenvertaling Bijbel met schrijfruimte, zei de bureaumanager van de GBS, dhr. G. van Wijk, op 13 december 2024 het volgende tegen het Reformatorisch Dagblad: ‘Ik denk dat er al snel een volgende druk zal verschijnen als de Bijbel met schrijfruimte uitkomt’. Zijn vermoeden is bewaarheid geworden. Zelfs al tijdens de voorverkoop vermeldde de website dat de Bijbel met schrijfruimte uitverkocht was. Inmiddels is deze weer verkrijgbaar via de website van de GBS.

Luxe uitstraling

De Bijbel met schrijfruimte is verkrijgbaar in twee kleuren, groen en camel. Beide edities hebben een rustige en tegelijkertijd luxe uitstraling. Deze luxe uitstraling wordt mede veroorzaakt door de goudopdruk op de voorkant en doordat deze Bijbel maar liefst drie goudkleurige leeslinten heeft. Dit is erg prettig in het dagelijks gebruik, omdat je bijvoorbeeld één lint kan gebruiken voor het Oude Testament, één voor het boek van de Psalmen en één voor het Nieuwe Testament.

Solide afwerking

De Bijbel met schrijfruimte is alleen te verkrijgen als hardcover en voelt solide aan. Je merkt dat er over de uitvoering en afwerking is nagedacht en dat de drukker zich gerealiseerd heeft dat een Bijbel waarin geschreven, gestreept en gekleurd zal worden wel stevig moet zijn. Wij kunnen vanaf deze plaats melden dat de GBS in deze opzet is geslaagd. Deze Bijbel met schrijfruimte is zeer geschikt om in te lezen, te onderstrepen en om in te noteren.

Deze uitvoering is minder geschikt voor de zondagse eredienst, gezien de grootte en het feit dat er geen Psalmen, enige gezangen, Drie Formulieren van Enigheid, landkaarten, etc. zijn opgenomen. Wat wel is opgenomen is een ‘Verklaring van bijzondere woorden’ en een bladzijde met ‘Maten, gewichten en geld’.

Opzet en indeling

De Bijbel met schrijfruimte heeft, zoals hierboven vermeld, een rustige uitstraling aan de buitenkant. Deze uitstraling is ook gehanteerd voor de binnenkant. De druk doet rustig en overzichtelijk aan. Zo zijn er bijvoorbeeld geen kleurenkaarten, grafieken, etc. opgenomen. Ook is er geen afzonderlijke inleiding op de Bijbelboeken, zoals bijvoorbeeld wel het geval is in de Bijbel met uitleg (BMU).

Het is begrijpelijk dat de GBS ervoor gekozen heeft om niet de kanttekeningen op te nemen in deze Bijbel met schrijfruimte. Dan zou er te weinig (lees: geen) ruimte overblijven om eigen notities te maken. Wat echter direct opvalt als je deze Bijbel opent is dat de GBS er wel voor heeft gekozen om de inleidingen van de kanttekenaren op de verschillende hoofdstukken op te nemen.

In eerste instantie vonden wij dit een opmerkelijke keuze, wat dit betekent aanzienlijk minder schrijfruimte voor de lezer. Maar gedurende de weken dat wij deze Bijbel konden gebruiken en een mening konden vormen voor deze recensie, bleek deze toevoeging wel degelijk van toegevoegde waarde, omdat je nu ook in deze inleidingen opvallende zaken kan onderstrepen, van kleur kan voorzien, etc.

Naast deze inleidingen boven ieder hoofdstuk heeft de GBS er ook voor gekozen om tussenkopjes in de hoofdstukken te plaatsen. Deze keuze maakt de Bijbel met schrijfruimte overzichtelijk en erg prettig in het gebruik.

Wat ook bijdraagt aan het gebruiksgemak is dat bovenaan de bladzijden in blokletters vermeld staat wat er op de desbetreffende bladzijden staat, bijvoorbeeld: MARKUS 1 en MARKUS 1,2. Wat wel jammer is, is dat deze vermelding op de bovenste schrijfregel is geplaatst waardoor er dus schrijfruimte verloren gaat voor de lezer.

De schrijfruimte is aan de buitenzijde van de linker- en rechterkant van de bladspiegel geplaatst. Gemiddeld staan er zo’n 40 dunne schrijflijntjes van 4,5 cm. op een bladzijde. Aan het einde van een Bijbelboek staan er in een aantal gevallen langere lijnen vanwege de vrijgekomen ruimte, omdat het volgende Bijbelboek op een nieuwe bladzijde begint. Zo staan er bijvoorbeeld onder het einde van het Bijbelboek Filémon nog 15 extra schrijflijntjes van 12,5 cm.

Een klein puntje van aandacht voor de drukker is dat bij bepaalde lichtval de tekst van de vorige bladzijde doorschijnt op de bladzijde waarop je aan het lezen bent. Wat wel prettig is, is dat dit niet geldt voor de schrijfgedeelten, mits men niet met een vulpen of zwarte fineliner schrijft. Het beste kan je een gewone balpen of potlood gebruiken. Ook kleurenpotloden of markeerstiften waarmee men bijvoorbeeld bepaalde werk- of kernwoorden kan arceren, geven een duidelijk resultaat en drukken niet door op de volgende bladzijde.

Samengevat

Het is een Gereformeerde Bijbelstichting gelukt om een Bijbel met schrijfruimte te maken die solide aanvoelt en erg prettig in gebruik is. Gezien de hoogwaardige afwerking en scherpe prijsvoering zou het ons niet verbazen dat de tweede druk ook snel uitverkocht zal zijn. Aan ons advies zal het niet liggen. Van harte aanbevolen!

Statenvertaling Bijbel met schrijfruimte, Gereformeerde Bijbelstichting Leerdam (2025). 1.792 blz., afmetingen: 21 x 16 x 4,5 cm., verkrijgbaar in twee kleuren: Groen (hardcover, €44,95) en Camel (hardcover, €42,95).

Volgen! Wat Thomas Hooker jou leert over zelfverloochening en kruisdragen

Opnieuw verscheen er een boek van godsdienstdocent Jeroen Kriekaard. Ditmaal een bewerking van een boek van ds. Thomas Hooker over zelfverloochening en zelfbeproeving, wat eerder verscheen in de serie Puriteinse klassieken. Kriekaard heeft geprobeerd dit lijvige werk toegankelijk te maken voor jongeren. Hierin is hij, naar onze mening, geslaagd.

Het boek begint met een korte beschrijving van het leven en werk van ds. Hooker. Hierop volgen vijftien hoofdstukken waarin heel grondig uitgelegd wordt wat ds. Hooker bedoelt met zelfverloochening en kruisdragen. ‘Je eigen ‘ik’ moet eraan. Je zóndige ‘ik moet worden verloochend. Je beschááfde ‘ik’ moet worden vaarwel gezegd en zelfs de ‘ik’ van de genáde moet worden verloochend’. Dit verloochenen van het eigen ‘ik’ is niet eenvoudig en kan niet buiten het kruisdragen om. ‘Het zout van het lijden is bedoeld om de smaak van de genadegaven die we van God ontvangen des te meer uit te laten komen’.

De rode draad in het boek is Mattheüs 16:24: ‘Toen zeide Jezus tot Zijn discipelen: Zo iemand achter Mij wil komen, die verloochene zichzelven, en neme zijn kruis op en volge Mij’. In ieder hoofdstuk wordt een ander facet van deze tekst belicht en wordt duidelijk waarom ds. Hooker bekend stond om zijn grote kennis van de Schrift.

Het boek is toegankelijk opgezet doordat de hoofdstukken logisch in elkaar grijpen. De vragen aan het einde van ieder hoofdstuk bevatten naast reproductievragen ook inzichts- en toepassingsvragen en nodigen uit om verder na te denken over de indrukwekkende inhoud. Dit maakt het boek ook geschikt voor gebruik op (jeugd)verenigingen. Voor welke leeftijdscategorie de auteur dit boek heeft geschreven blijft onvermeld, maar het boek is voor jongeren vanaf 16 jaar zeker toegankelijk.

Van harte aanbevolen!

Jeroen Kriekaard, Volgen! Wat Thomas Hooker jou leert over zelfverloochening en kruisdragen, Uitg. De Banier; 112 blz., €10,95